
ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಭೇಟಿ: ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಡೆ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ಭೀಕರ ದಾಳಿಯ ಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಪೀಠಿಕೆ: ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದ ಹೊಸ ತಿರುವು
ಫೆಬ್ರವರಿ 2026ರ ಕೊನೆಯ ವಾರವು ಜಾಗತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿದೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಟೆಲ್ ಅವೀವ್ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬದಲಾಯಿತು. ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಜಂಟಿ ಸೇನೆ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಆಕ್ರಮಣವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿರದೆ, ಅದು ಜಾಗತಿಕ ಶಕ್ತಿ ಸಮತೋಲನದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು.
ಭಾಗ 1: ಮೋದಿ ಭೇಟಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 25 ಮತ್ತು 26 ರಂದು ಇಸ್ರೇಲ್ಗೆ ನೀಡಿದ ಭೇಟಿಯು ಹಲವು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

* ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯ: 2017ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯೊಬ್ಬರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಈ 2026ರ ಭೇಟಿಯು ‘ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಶಿಪ್’ ಅನ್ನು ‘ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಅಲಯನ್ಸ್’ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು.
* ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳು: ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿ ನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
* ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಭಾರತವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಪರ ನಿಲುವು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಮೋದಿ ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧವು ಯಾವುದೇ ಸಂಕೋಚವಿಲ್ಲದೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಭಾಗ 2: ದಾಳಿಯ ಟೈಮ್ಲೈನ್ ಮತ್ತು ರಾಯಭಾರಿ ರುವೆನ್ ಅಜರ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
ಈ ದಾಳಿಯು ಮೋದಿ ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಡೆದಿದ್ದರಿಂದ, “ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ವಿಷಯ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದಿತ್ತೇ?” ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ರಾಯಭಾರಿ ರುವೆನ್ ಅಜರ್ ಅವರು ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅವಕಾಶ (Operational Window)
ಅಜರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ “ಸರಿಯಾದ ಸಮಯ” ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
* ಭದ್ರತಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ: ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಯಕ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ ಯುದ್ಧ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಇದು ಆ ನಾಯಕನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಗೌರವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
* ಯೋಜನೆಯ ಬದಲಾವಣೆ: ಮೋದಿ ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 27 ರಂದು ಇಸ್ರೇಲ್ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದರು. ಅದರ ನಂತರದ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ, ಶನಿವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದಾಳಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದವು.
ಭಾಗ 3: ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯ ಭೀಕರತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮ
ಫೆಬ್ರವರಿ 28ರಂದು ನಡೆದ ಈ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯು ಇರಾನ್ ಅನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ನಡುಗಿಸಿತು.
* ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಟೆಹ್ರಾನ್: ಇರಾನ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಟೆಹ್ರಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ 7-8 ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
* ನಾಯಕತ್ವದ ಅಂತ್ಯ: ಇರಾನ್ನ ಸುಪ್ರೀಂ ಲೀಡರ್ ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಅವರ ನಿವಾಸವನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆದ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿರುವುದು ಇರಾನ್ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕರಾಳ ಅಧ್ಯಾಯ.
* ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಇರಾನ್ನ ವಿವಾದಿತ ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚಗಳನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಎಫ್-35 ವಿಮಾನಗಳು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದವು.
ಭಾಗ 4: ಇರಾನ್ನ ಪ್ರತೀಕಾರ ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು
ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಇರಾನ್ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ‘ಫತ್ತೇ’ (Fattah) ಹೈಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿತು.
* ಯುದ್ಧದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಳ: ಇರಾನ್ ಉಡಾಯಿಸಿದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಕೇವಲ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ಬೀಳದೆ, ಅಮೆರಿಕದ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳಿರುವ ದುಬೈ, ಅಬುಧಾಬಿ ಮತ್ತು ಕತಾರ್ನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವು.
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆತಂಕ: ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುಎಇ ಮತ್ತು ಕತಾರ್ ನಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸಂಘರ್ಷದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕುವಂತಾಯಿತು.
ಭಾಗ 5: ಭಾರತದ ಮೇಲಾಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಲಾಗರ್ ಆಗಿ, ನೀವು ಈ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕು. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಯುದ್ಧವು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ:
* ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ: ಭಾರತವು ತನ್ನ ಶೇ. 80ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೈಲವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಬಹುದು.
* ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ: ಯುದ್ಧದ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ (Sensex & Nifty) ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
* ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು: ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯುದ್ಧದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವಾಗಲಿದೆ.
ಭಾಗ 6: ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ನಿಲುವು
ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳು ಬೆಂಕಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿದಂತಿದೆ.
“ನಾವು ಇರಾನ್ ಅನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದೆವು. ಈಗ ಮಾತುಕತೆಯ ಕಾಲ ಮುಗಿದಿದೆ.”
ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಈ ನಿಲುವು ಇಸ್ರೇಲ್ಗೆ ಫುಲ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ನೀಡಿದಂತಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಯುದ್ಧವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ 3ನೇ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಭೀತಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಮೂಡಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ ಏನು?
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ‘ತಟಸ್ಥ’ ನಿಲುವು ತಳೆದಿದ್ದರೂ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆಗಿನ ಮೋದಿಯವರ ಸ್ನೇಹವು ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸಿದೆ. ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವ (ಮೊಜ್ತಾಬಾ ಖಮೇನಿ) ಉದಯಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಆ ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕು.
ಅಂತಿಮ ಅಧ್ಯಾಯ: ಯುದ್ಧದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ – ಭಾರತದ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳೇನು?
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಈ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕೇವಲ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಸೇಡಿನ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಹೊಸ ಜಾಗತಿಕ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಾಂದಿ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಇಸ್ರೇಲ್ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ನಡೆದ ಈ ದಾಳಿಯು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹಲವು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಿದೆ.
1. ಇರಾನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಅವರ ಯುಗ ಅಂತ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಇರಾನ್ ಅನ್ನು ಅನಾಥವಾಗಿಸಿದೆ. ಅವರ ಮಗ ಮೊಜ್ತಾಬಾ ಖಮೇನಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಜಂಟಿ ಶಕ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ಕನಸನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಮಣಿಯುತ್ತದೆಯೇ? ಎಂಬುದು ಈಗಿನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಇರಾನ್ನ ಆಂತರಿಕ ದಂಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಗಳು ಆ ದೇಶವನ್ನು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ತಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
2. ಭಾರತದ ‘ಡಬಲ್ ಗೇಮ್’ ಅಥವಾ ‘ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್’?
ಭಾರತವು ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆಗಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತಲೇ, ಇರಾನ್ನೊಂದಿಗಿನ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಈ ಸಂಘರ್ಷವು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ “ಮೂರನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ”ಕ್ಕೆ (World War 3) ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರೆ, ಭಾರತವು ಕೇವಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
3. ಜಾಗತಿಕ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪತನದ ಭೀತಿ
ಇರಾನ್ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ‘ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ಯನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಿದರೆ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪೆಟ್ರೋಲ್-ಡೀಸೆಲ್ ಹಾಹಾಕಾರ ಉಂಟಾಗಲಿದೆ. ಭಾರತದಂತಹ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇದು ಭರಿಸಲಾಗದ ನಷ್ಟ. ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಾರತೀಯರ ಜೀವ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಈಗ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ: ಮೌನವೇ ಉತ್ತರವೇ?
ಇಸ್ರೇಲ್ ರಾಯಭಾರಿ ರುವೆನ್ ಅಜರ್ ಅವರ “ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅವಕಾಶ” ಎಂಬ ಮಾತು ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮೋದಿಯವರ ಭೇಟಿಯ ನಂತರದ ಈ ದಾಳಿಯು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿದೆ. ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಭಾರತದ ನಿಲುವಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿವೆ.
ಆದರೆ ಒಂದು ಸತ್ಯವಂತೂ ಸ್ಪಷ್ಟ: “ಯುದ್ಧ ಯಾರನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಯಾರನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.” ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಈ ಬೆಂಕಿ ಆರದಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಬಿಸಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸುಡುವುದು ಖಚಿತ.
“ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಯಾರ ಪರ ನಿಲ್ಲಬೇಕು? ಇಸ್ರೇಲ್ ಅಥವಾ ಶಾಂತಿಯ ಪರ? ಕೆಳಗೆ ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿ.”